مرور مدون یا نظام مند (systematic review) بازنگری علمی به پژوهشهای موجود می باشد و با بکارگیری روشی معین، منظم، واضح و رده بندی شده نوشته  می شود تا خطای آماری و تورش (Bias) را به حداقل برساند. هدف از مرور مدون فراهم آوردن پاسخ شفاف و روشن به یک  پرسش علمی است. برای رسیدن به این هدف تلاش می شود که تمام پژوهشهای موجود راجع به موضوع پرسش شناسایی شده و از نظر کیفیت متدولوژی، بر اساس روشهای استاندارد ارزیابی شوند. سپس یافته های پژوهشهای قابل قبول جمع بندی شده و نتیجه نهایی استخراج شده، به صورت خلاصه، برای خوانندگان آورده می شود. چنانچه یافته ها از طریق کمی شوند، مقاله  مروری را متاآنالیز می نامند.مقاله مروری غیر مدون یا سنتی بصورت کلی به یک موضوع می پردازد. پژوهشهای موجود راجع به موضوع مورد بحث معرفی و شرح داده می شوند ولی از نظر متدولوژی ارزیابی نمی شوند. خود مقاله هم لزوما متدولوژی شناخته شده را به کار نمی گیرد و فاقد چهارچوب مشخص می باشد. به طور خلاصه مرور سنتی بیشتر نشان دهنده نظر شخصی و تجربه نویسنده مقاله است تا این که بازنگری علمی و پژوهشی می باشد.

مرور روایتی شیوه ی سنتی مرور متون است. در این گونه مرور، پژوهشگر در پی خلاصه کردن یا ترکیب مطالعات قبلی در مورد یک عنوان مشخص و نه یک سوال پژوهشی از پیش تعیین شده است که گاهی حیطه وسیعی را در بر می گیرد. پژوهشگر در این نوع مرور بیش تر به مطالعاتی توجه دارد که از دیدگاه خود او حمایت می کنند. در واقع او با این کار می خواهد اهمیت دیدگاه خاصی را نشان دهد. بدیهی است در این نوع مطالعه، پژوهشگر تمام مطالعات را مد نظر قرار نمی دهد و برخی از آنها را نادیده گرفته می گیرد. در نتیجه حاصل کار، معرف کل دانش درباره ی آن موضوع نیست و از این رو، قابلیت تعمیم ندارد. هم چنین در این نوع مرور، نویسنده متون اولیه را از حیث میزان تورش و کیفیت مورد ارزیابی نظام مند و سخت گیرانه قرار نمی دهد. در مرورهای روایتی استخراج داده ها نیز روش مند نیست و برخلاف نتایج اغلب کمی مرورهای نظام مند، نویسنده در مرورهای روایتی صرفا به توصیف ساده و به طور عمده کیفی از نتایج مطالعات انتخاب شده، اکتفا می کند. هرچند در این شکل از مرور الزاما شیوه معینی برای ترکیب و تحلیل نتایج وجود ندارد اما برای این مهم ممکن است از روش های تحلیل موضوعی (thematic analysis)، تحلیل گاه شماری (chronological analysis)، چارچوب های مفهومی (conceptual frameworks)، و تحلیل محتوا(content analysis) و جز آن بهره گرفته شود. با توجه به مواردی که در بالا ذکر شد هر چند خواننده با خواندن مرورهای روایتی به درک جامعی از مساله نمی رسد، اما متوجه اهمیت موضوع پژوهش می شود، می تواند نقایص موجود در دانش در مورد آن موضوع را دریابد و حتی برپایه آن سوالات پژوهشی و فرضیاتی مطرح کند. هم چنین مرورهای روایتی می توانند به شکل موثری برای مقاصد آموزشی در مقالات و کلاس ها یا در مواردی که در باره عنوان مورد نظر منابع و داده های کمی وجود دارد به کار گرفته شوند.

پزشکان و صاحبان حرف پزشکی معالج که دارای اجازه طبابت می باشند، در صورت رعایت عدم موازین علمی و فنی و نظامات دولتی (بطور جمع و یا هر یک از آنها بطور جداگانه) برحسب میزان و درصد سهل انگاری و یا قصور انجام شده، مسوول پرداخت خون بهای بیمار یا دیه او خواهند بود.هر نوع درمان و عمل جراحی مشروع که با انگیزه شفای بیمار و با رعایت موارد فوق الذکر انجام گردد و قبل از آن رضایت بیمار و یا اولیای وی اخذ شده باشد و هیچ گونه بی احتیاطی و بی مبالاتی انجام نگیرد. به استناد بند دوم ماده 59 و ماده 60 و ماده 322 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 که قانون گذار رضایت بیمار و یا اولیای وی را شرط صحت عمل پزشک و یا جراح دانسته است با اخذ اذن و برائت نامه از بیماران و یا اولیای آنها در مورد غیراورژانسی، پزشکان را بری الذمه خواهد نمود مسلم است که اگر پزشک و یا جراح از اخذ رضایت نامه مذکور که بایستی آگاهانه (Informed consent) نیز باشد امتناع ورزد، عملش واجد وصف مجرمانه بوده و از نظر قانونی قابل تعقیب و مجازات می باشد. علاوه بر موارد قانونی فوق الذکر از بند سوم ماده 42 قانون مجازات عمومی اصلاحی سال 1352 نیز می توان استنباط کرد که هر نوع عمل جراحی یا طبی که با رضایت صاحبان حق و با رعایت نظامات دولتی انجام شود فاقد وصف مجرمانه خواهد بود و بدین ترتیب نه تنها پزشک مسوولیت کیفری نخواهد داشت، بلکه مسوولیت مدنی نیز منتفی خواهد بود.

نگارش مقالات مروری، از اهمیت بسیار زیادی در علوم سلامت برخوردار هستند. چرا که در این مقالات، محققین می توانند به جمع بندی بسیار دقیق شواهد موجود، پیرامون یک موضوع خاص بپردازند. نظر به اهمیت این گونه مقالات، دانشمندان تا کنون انواع گوناگونی از مطالعات مروری را تدوین کرده اند. در مقاله ای که در سال 2009 میلادی منتشر شده است، حداقل به چهارده مورد مطالعه مروری، اشاره شده است [1]. به نظر می رسد که این تعداد، در سال های پیش رو، افزایش چشم گیری نیز خواهد یافت. ما هم در سخنان سردبیری شماره های پیشین مجله دانشگاه، به معرفی برخی از مهم ترین این مطالعات پرداخته ایم [13-2]، که خوانندگان فرهیخته می توانند به این مقالات رجوع نمایند. با این وجود، ذکر این نکته بسیار ضروری است که نباید انجام این مطالعات بدون رعایت استانداردهای لازم به رشته تحریر در آورده شوند. چون، چنین مطالعات غیر استانداری، ممکن است به زیور طبع آراسته شوند. اما نه تنها به دانش موجود مطلب جدیدی را اضافه نمی نمایند، بلکه ممکن است جمع بندی اشتباهی را از شواهد موجود، نشان دهند. برای نمونه، در مطالعه ای که اخیرًا به تحلیل انواع مقالات مروری منتشر شده در دانش پرستاری پرداخته است، نکات بسیار جالبی به دست آمده است. پژوهش گران در این مطالعه نشان داده اند که هشتاد و پنج درصد (5893) مقالات مروری مورد مطالعه، دارای استراتژی قابل قبول و استاندارد بوده اند. در حالی که، پانزده درصد (981) مقالات باقی مانده، از یک روش قابل قبول و استانداردی استفاده نکرده اند [14]. نکته حائز اهمیت دیگر این است که با رشد صعودی مقالات مروری منتشر شده پیرامون یک موضوع، اکنون برای تصمیم گیران بسیار دشوار شده است که از بین تمامی این مقالات، بهترین مقاله را انتخاب و مطالعه نمایند. همچنین، این رشد صعودی ممکن است که به احتمال تکرار مجدد یک مطالعه مروری پیرامون یک موضوع خاص، دامن زند. چنین مقالات بی حاصلی، در واقع تکرار کننده یافته های مطالعات قبل از خود هستند، بدون آن که مطلب نوینی را به دانش موجود اضافه کنند [15]. در دانش اپیدمیولوژی، به این گونه مطالعات بی حاصل که به خصوص ممکن است در مطالعات توصیفی رخ دهند، اپیدمیولوژی مدّور اطلاق می گردد [16]. بنابراین، اگر مراقبت های لازم از سوی نویسندگان، سردبیران، داوران و ویراستاران مجلات علمی صورت نپذیرد، متأسفانه به زودی شاهد رشد این پدیده مذموم در بین مقالات مروری نیز، خواهیم بود.

امروزه همگام با پیشرفت سریع و روز افزون علوم پزشکی شاهد افزایش مستمر مقالات علمی و به تبع آن تعداد مجلات در دنیا می باشیم. در واقع یک مقاله علمی معتبر، ماحصل سخت کوشی و تلاش پژوهشگران و نویسندگان درانجام یک پروژه تحقیقاتی و در نهایت ثبت و نگارش یافته های آن می باشد. ...

سابقه و هدف: کمردرد یکی از مشکلات شایع و پرهزینه بارداری است و اغلب تصور می شود بخشی از یک حاملگی طبیعی است که به دنبال تغییرات فیزیولوژیک این دوران ایجاد می گردد. کمردرد حاملگی یکی از دلایل اصلی ناتوانی، غیبت از کار و صرف هزینه های هنگفت مستقیم و غیر مستقیم می باشد.مواد و روش ها: این مطالعه به مرور نظام دار تحقیقاتی می پردازد که همه گیری شناسی و عوامل خطر کمردرد در زنان حامله را مورد بررسی قرار داده اند. مقالات با جست و جوی اطلاعات موجود در MEDLINE، CINAHL، NET-ROSE،OVID ،BIDS  از سال 1985 تا 2003 و با استفاده از کلمات کلیدی کمردرد، همه گیری شناسی، حاملگی و عوامل خطر به دست آمدند. به علاوه منابع موجود در مقالات، مورد استفاده قرار گرفتند.یافته ها: کلا از 18 مقاله به دست آمده 11 مطالعه، همه گیری شناسی کمردرد در طی حاملگی را بررسی که 8 مورد(73 درصد) از آن ها شیوع را بیش از 50 درصد گزارش کرده بودند. همه گیری شناسی کمردرد بعد از حاملگی نیز در 10 مقاله بررسی شده بود که 6 مطالعه (60 درصد) شیوع آن را بیش از 40 درصد گزارش کردند. از بین عوامل گوناگون، کمردرد قبلی و سن جوان تر، مهم ترین عوامل خطر بودند.استنتاج: گرچه نقایصی (از جمله تعداد کم نمونه، عدم طبقه بندی و تعریف روشن از کمردرد، طراحی گوناگون مطالعات، روش های مختلف اجرا و غیره) در روش تحقیق مطالعات گذشته وجود داشته است که مانع از نتیجه گیری قطعی می شود، به نظر می رسد که کمردرد یکی از شایع ترین مشکلات حاملگی و بعد از زایمان باشد. آموزش و ورزش های معین در غیاب مشکلات طبی می تواند برای زنان حامله مفید باشد.

1Pulses form stable dietary components for majority of population across the world. Different people consume pulses in different ways like Uncooked, Soaked, and cooked or only cooked without soaking. All these processing techniques lead to changes in the nutritional value of the pulses. Studies have also reported that in addition to nutritional components like Proteins, Carbohydrates, and fats, pulses also contain anti-nutritional components like Lectins, Tannins, and Polyphenols that greatly interfere with digestion of pulses in the human intestine. Hence in the current study a comprehensive review is being compiled to evaluate the nutritional and antinutritional aspects of pulses and effect of processing methods on invitro protein and starch digestibility of the pulses.

سابقه و هدف: تصمیم گیری بالینی موفق، فرایند دشوار و پیچیده ای است که بر اساس شواهد علمی موجود، تجارب شخصی و قوانین و مقررات رایج صورت می گیرد. با توجه به افزایش انفجاری کمی و کیفی شواهد بالینی، ممکن است ما زمان، انگیزه و مهارت کافی برای جمع آوری داده ها، نقد و نتیجه گیری از آنها را نداشته باشیم؛ خوشبختانه مرور سیستماتیک در این امر کمک می کند و به سوالات مشخص بالینی پاسخ می دهد. این مقاله به معرفی مرور سیستماتیک و روش انجام آن می پردازد.روش بررسی: این مقاله نوعی مطالعه مروری است که در آن جمع آوری اطلاعات از طریق جستجو در اینترنت (MEDLINE و Cochrane)، محدود به زبان انگلیسی و بدون محدودیت زمان و با استفاده از کلمات کلیدی systematic review و narrative review صورت گرفت. از بین مراجع، مقالات و کتب مرتبط، مواردی که مولفین صاحب نام و مجرب داشتند و بارها مورد استناد قرار گرفته بودند، انتخاب گردیدند.یافته ها: به طور کلی دو دسته مقاله مروری وجود دارد: مرور نقلی (Narrative review) و مرور سیستماتیک (Systematic review). مرور نقلی روشی سنتی است و با توجه به اینکه یک فرایند ذهنی (Subjective) است مستعد خطا و تورش می باشد و فقط در مواردی که شواهد و داده های محدودی موجود باشد، ارزشمند خواهد بود. در مرور سیستماتیک، با شناسایی دقیق، منظم و برنامه ریزی شده تمام مطالعات مرتبط، می توان نقد عینی تری انجام داد و به مشکلات مربوط به مرور نقلی فائق آمد.نتیجه گیری: در واقع مرور سیستماتیک یک «حلقه حیاتی» مهم بین مطالعات تحقیقی و تصمیم گیری بر بالین بیمار است. بدیهی است برای نیل به این هدف داشتن یک گروه ورزیده به رهبری یک نفر صاحب نظر (Expert) و داشتن برنامه دقیق و مشخص ضروری است.

قانون مسیولیت مدنی که مواد آن عمدتا از قانون تعهدات سویس اقتباس شده، در سال 1339 تصویب شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل تغییر رویکرد و نگرشها به قواعد راجع به ضمانات قهری در لازم الاجراء بودن بعضی از مواد قانون مسیولیت مدنی تردید حاصل شد. این تردید ایجاب نمود به نقد و بررسی جایگاه کنونی قانون اخیر الذکر پرداخته شود تا معلوم گردد، اولا کدام مواد این قانون منسوخ است. ثانیا موادی که همچنان لازم الاجراء است با چه ضعفها و یا کاستی هایی روبرو است. ثالثا نوع نگرش محاکم به قواعد و مقررات این قانون چگونه است. روش تحقیق به صورت کتابخانه ای است و از نتایج این تحقیق به اجمال می توان گفت: آنچه در خصوص جبران خسارات کمانه کرده و جبران هزینه های کفن و دفن متوفی در ماده 6 بیان شده است منسوخ است. قایل شدن به مسیولیت تضامنی در ماده 12 برای کارگرانی که مجتمعا خسارتی به بار آورده اند فاقد توجیه منطقی است و رویه قضایی در اجرای مقررات راجع به جبران خسارات معنوی و همچنین اجرای مقررات مذکور در ماده 4 و 5 تعلل نشان می دهد.